Upowszechnienie idei zero waste wśród mieszkańców

WYZWANIE:

W jaki sposób przekonać mieszkańców Radzionkowa do zero waste i wykorzystywania posiadanych zasobów, po to, aby zadbać o środowisko naturalne i zmniejszyć ilość odpadów w miejscowości, angażując w działania klientów OPS?

OPIS

Gmina Radzionków w dokumencie Program Ochrony Środowiska dla Gminy Radzionków do roku 2020 jako pierwszy priorytet ekologiczny wybrała właśnie lepszą gospodarkę odpadami.

Gospodarka środowiskowa w ujęciu statystycznym mierzona liczbą odpadów komunalnych zebranych w Radzionkowie w latach 2005–2012 wykazuje tendencję malejącą (spadek o 8%) z poziomu 249,6 kg do 229,4 kg na mieszkańca. Jak wynika z danych, Radzionków wykazuje potencjał na zmianę, ale tempo tej zmiany nie jest wystarczające.

Z obserwacji pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że bardzo wiele rodzin ubogich oraz z niskim wykształceniem mimo niewielkich zasobów produkuje ogromną ilość śmieci i fatalnie gospodaruje posiadanymi zasobami. Problem zaczyna się już od robionych zakupów – zakupy robione są bez planu, kiedy co ugotują, jak coś wykorzystają.

Z drugiej strony w mieszkaniu panuje często nieład, rzeczy nie mają swoich pojemników ani miejsca, a szkoda, bo to oznacza, że szklane pojemniki, butelki, pudełka nie są wcale wykorzystywane, tylko wyrzucane.

Dzieciom kupowane są tanie, słabej jakości plastikowe zabawki, które po krótkim czasie psują się i są wyrzucane. O ile dzieci mają jakiś własny kąt, to zwykle nie różni się on od reszty mieszkania, brakuje tam kolorowych ozdób, pojemników na dziecięce zabawki i skarby.

Dr inż. Maria Oszmiańska oraz mgr Albina Chajec-Kaczmarek z Akademii Rolniczej we Wrocławiu przeprowadziły badania na temat wiedzy ekologicznej społeczeństwa. Wskazały one, że wraz ze wzrostem wykształcenia stan posiadanej wiedzy ekologicznej był wyższy. Badania pokazały również, że trend zmian zachowań na bardziej ekologiczne jest dużo wyższy u osób w dobrej sytuacji materialnej, a najniższy u osób ubogich.

Z Programu Wspierania Rodziny w Gminie Radzionków na lata 2017–2019 wynika, że w Radzionkowie jest ok. 177 rodzin korzystających z systemu pomocy społecznej (MRPiPS 2018). Trudna sytuacja życiowa mieszkańców tych obszarów gminy, która może skutkować wykluczeniem społecznym, wynika najczęściej z ubóstwa. Dane OPS w Radzionkowie (MRPiPS oraz dane OPS Radzionków z 2018 r.) wskazują, że 381 osób korzysta ze wsparcia finansowego. Są to najczęściej osoby bezrobotne i bierne zawodowo. Z danych PUP z 2019 r. wynika, że najwięcej osób pozostających bez pracy posiada ukończone jedynie gimnazjum albo też ma brak formalnego wykształcenia.

Powyższe dane i obserwacje pracowników OPS wskazują, że najpilniejszą potrzebę podniesienia świadomości ekologicznej zauważa się właśnie u osób z niskim wykształceniem oraz dotkniętych ubóstwem.

DOTYCHCZASOWE SPOSOBY ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU:

Ekologia jest wciąż nowym zagadnieniem, na które gminy wciąż szukają nowych pomysłów. Dotychczas stosowane strategie to zwiększanie terenów zielonych, rekreacyjnych oraz segregacja śmieci.

Mimo że pracownicy OPS-u dostrzegają problem nadprodukcji śmieci i bardzo słabego wykorzystywania posiadanych zasobów, to do tej pory nie znalazły się sposoby ich rozwiązania. Każdy z pracowników na swoje zadania i nie za bardzo jest komu przypisać zadania związane z ekologią.

  • ZAMAWIAJĄCY:

    Miasto Radzionków/ Ośrodek Pomocy Społecznej w Radzionkowie

WAŻNE INFORMACJE:

Ważne dla Zamawiającego jest wprowadzenie zmiany w sposób praktyczny i całościowy, niewymagający inwestowania w dodatkowe zasoby (np. zwiększenia wysokości zasiłków lub zapisywania na dodatkowe kursy czy do szkół), tylko raczej o zmianę stylu życia klientów i pokazanie im, ile już mają oraz z ilu aktualnie dostępnych możliwości nie korzystają, bo nie potrafią lub nie mają na ten temat wiedzy, np. na temat idei zero waste.